Türkiye’nin çocuklara yönelik cinsel istismarını önleme konusunda ilk hareketi olan Birlikte Cinsel İstismarı Önleyebiliriz #karanlığıarala #birşeysöyleyin Hareketi (www.birliktecinselistismarionleyebiliriz.org) bana toplumun bu konuda nerde olduğunu görmem bakımında iyi bir değerlendirme fırsatı sundu. Farklı üç tarihte (9-12 Ocak 2020, 9-12 Nisan 2020 ve 18-21 kasım 2020) yürüttüğümüz #karanlığıarala #birşeysöyleyin Hareketine aslında toplumun profesyonel kesimi (doktorlar, avukatlar, psikologlar, üniversite öğrencileri ve sivil toplum örgütleri) katıldı. ‘‘Sessiz bir salgın’’ olarak tanımladığım cinsel istismar dünyanın bir ucunda da olsa hepimize dokunuyor. Uzun süren çocuk istismarı öyküsüne sahip olmak, özellikle erkeklerde istismarcı olmak için bir risk faktörü gibi görünmektedir. Bir yıldan uzun süre bir seks girdabında sömürülen çocuklar, failin inanç sistemini benimseyerek başkalarına karşı istismar edici davranışlarda bulunabilirler. Kadınlarda ise, çocukluk çağında aile içi şiddet veya cinsel şiddete maruz kalmak istismarcı bir eşle evlenme riskini artırmaktadır. “Kuşaklararası istismar döngüsünü” destekleyen bir yığın araştırma mevcuttur.

Maalesef kuşaktan kuşağa aktarılıyor yaralar. İyileşmeyen yaralar başkaları üzerine kanıyor. Şiddet babadan oğula, mağduriyet anneden kıza geçiyor. Bu bakımdan çocukların travmalarını iyileştirmek onların çocuklarının hatta torunlarının travmalarını da iyileştirmek demek. Çocuğa yönelik şiddet konusunda hiç kimsenin susma hakkı yoktur. Eğer çocuklar evlerde, okullarda, şiddete maruz kalıyorsa bu da bir savaştır ve önlemek hepimizin görevidir.

Yoksa gittikçe artan koyu bir karanlıkta, cehaletin, bayağılığın, sahtekarlığın, hoyratlığın, nefretin, hasedin, sapkınlığın toplumun bütün hücrelerine nüfus ettiği, sağır, kör, dilsiz, acımadan, merhametsiz, kayıtsız, gerçeklikten uzak, kurgu dolu, sadece kendinle meşgul, sürekli kendini pazarlayan, sürekli mutlu, iyi olmayı dayatan bir hayat içinde: daha çok “mutsuz” daha çok “boşanma” daha çok “hasta” daha çok “intihar” daha çok “kadın-dövücü”, “kadın katilleri”, daha çok “çocuk tacizcileri”, ” daha çok “ırkçı” üretmeye devam ederiz.’’

Adamın biri elinde kocaman bir bavul, havalimanından Hasan dayının taksisine biner. ‘‘Dayı’’ der ‘‘beni Elâzığ’da depremzedelerin kaldığı çadır kentlere götür.’ ’Adamın bavulunun içinde de her birinde 200 TL olan zarflar vardır, tüm zarfların toplamı değeri 60 bin TL’dir. Birlikte çadır kentlere giderler.

Adam, her bir çadıra girip, ‘‘geçmiş olsun’’ der ve zarfı uzatır. Bir ara Hasan Dayı, ‘‘ağabeyim sen kimsin, ne iş yaparsın?’’ diye sorar. ‘‘Kim olduğum, ne iş yaptığım önemli değil’’ der adam; ‘‘ben sadece yapmam gerekeni yaptım.’’

Şiddet döngüsü bağlamında sürekli travma üreten, kırılgan ve zor bir coğrafyada yaşıyoruz. Her birimiz zor zamanlarda bize yeniden rahim/koza olacak insanlara sığınmak isteriz.

Bu zor günlerden çıkabilmek ve travmalara şifa bulabilmek için varlıklarına minnettar olduğunuz insanların elinden tutmaya, gözünün içine bakmaya, Mevlana’nın dediği gibi* ‘‘kanadı kırılıp da maviye uçamayan birileri varsa; ne güne duruyor al, bu kanatlarım senindir’’ demeye ihtiyacımız var.

Eğer anne babaysanız sizden daha zengini yok. Kardeşleriniz varsa sizden daha güçlüsü yok. Gerçek dostlarınız varsa sizin dünyanızdan daha büyüğü yok. Yani seveniniz çoksa sevmekten başka bir şeye ihtiyacınız yok. Hiç kimseye hayatı öğretemeyiz ama severek hayatla olan bağını güçlendiririz. Benim bildiğim en iyi psikolojik metot da budur.

Kalbinizde sevgi hissetmiyorsanız o zaman öfkeniz, kırgınlıklarınız çok demektir. Öyleyse bunları onarmalısınız önce. İlişkileri “onarmak” büyülü bir eylemdir. Bir kapıdır, daha iyisi için. Bizler ilişkilerimizde yaralanır, ama yine ilişkilerimizde iyileşiriz. İlişkilerinizi anlayışla, sevgiyle, saygıyla onarırsanız ruhunuzu öyle bir yüceltirsiniz ki bir daha aşağılara düşmez.

“İnsan insanın zehrini alırsa eş olur… dost olur… iyi olur…” der annem.

Birbirimizi sevelim ama bağ olmadan; birbirimize gönlümüzü verelim ama beslemek için, saklamak için değil.

Meğer gideceğimiz evin çocuğuymuş, henüz 3 yaşında. Evin üç çocuğu var, diğer ikisi saçları sıfıra vurulmuş iki kız çocuğu. Evin babası Kürt, annesi Türk. Kaçarak evlenmiş olduklarından aileleri her ikisini de reddetmiş. Sefalet içinde yaşıyor aile. Nerede iş bulunursa oraya sığınıyorlar. Bu köye de Iğdır’dan gelmişler. Baba çobanlık yapıyor. Bazen inşaatlarda yaşıyorlar. En büyük kız 4. sınıf öğrencisi ama okuyup yazamıyor. Her şeyden önce aile hayatta kalma mücadelesi veriyor.
Anadolu’da köy köy gezip böyle aileleri koruma altına alıp çocukları hayata, eğitime kazandırmaya çalışıyoruz. Aksi takdirde yoksulluktan çocuklar satılıyor, erken yaşta evlendiriliyor!
Evin içi (bir oda) acı kokuyor. Tüm eşyalar çöpten toplanmış.
“Neye ihtiyacınız var?” diye soruyorum anneye. “Çocuklarıma bayramlık al abla.” diyor. “Bu bayram da mahcup olmasınlar!” İçimi kıyıyor bu sözler.
Büyük bir yokluk içinde yaşarken bu kadar az istemesi dokunuyor bana. “Yarın hep birlikte çarşıya ineriz, çocuklar seçer kıyafetlerini” diyorum.
“Allah razı olsun” diyor, başını öne eğiyor. Utanıyor.
Yoksulluğundan değil, bir şey istediği için.

Ne yapacaksam aileden biri gibi yapmalıyım diyorum içimden kendime. Utandırmadan, azaltmadan, eksiltmeden.
Kirli bir yastığı top yapıyorum.
Oda küçücük ama biz yine de voleybol oynuyoruz çocuklarla.
Gülüşüyoruz.
Gitmek için ayaklanıyoruz.
Dışarı çıktığımızda kol kola girmiş üç kız çocuğu yaklaşıyor bize.
Arkadaşlarınız da buradaymış, hadi beni tanıştırın diyorum evin kızlarına.
Onlar arkadaşımız değil diyor 3 kızdan biri kibirle, onlar çoban!
Sert bir tokat yemiş gibi hissediyorum. Sanki içimden yerlere bir şeyler dökülüyor… kızların omuzuna kollarımı koyup yanıma çekiyorum.
Ben diyorum bu kızların teyzeleriyim.
Ta İstanbul’dan geldim onları görmeye.
Bir zamanlar benim babam da çobandı diyorum!
Kızlar şaşırıyor.
Ne iş yaptığımı soruyorlar.
Nerde öğretmen olduğumu soruyorlar. Üniversitede psikoloji öğretmeni deyince çok şaşırıyorlar.
Ayrılıyoruz.
Evin kızları arabaya kadar eşlik ediyor bana. Sonra da öyle kocaman, öyle şefkatle, öyle sıkı sarılıyorlar ki kalbim büyüyor. Terkedilmiş ruhlara ebeveynlik yapmakmış sevmek, bir daha anlıyorum.